|
|
|
Hanes
yr Eglwys
Yn y ddeunawfed ganrif
profodd Cymru ddiwygiad grymus. Cysylltir
y deffroad yn arbennig â Howell Harris, Trefeca a Daniel Rowland,
Llangeitho yn 1735. Mudiad o fewn yr eglwys sefydliedig ydoedd a'i
arweinwyr ar wahan i Harris yn offeiriaid yn yr eglwys honno. Roeddent
yn teithio i bregethu gan wynebu cryn erledigaeth. Fe'u cysylltwyd
gyda'i gilydd yn un corff o ran profiad yn Fethodistiaid ac mewn
athrawiaeth yn Galfinaidd a deuent at ei gilydd mewn seiadau gan
drefnu
yr holl waith drwy gyfrwng Cyfarfodydd Misol a Chymdeithasfa
Tyfodd y Cyfundeb i fod yn un o'r grymoedd mwyaf dylanwadol yn y
genedl
gan chwarae rhan bwysig ym mhrif ddatblygiadau bywyd crefyddol a
chymdeithasol y cyfnod.
Y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg
- ymwahanu o'r eglwys sefydliedig Anglicanaidd yn 1811
- lluniwyd y Gyffes
Ffydd yn 1823
- ffurfiwyd y
Genhadaeth Dramor yn 1840 a dewis Gogledd Ddwyrain India yn Faes
Cenhadol
- sefydlwyd colegau
diwinyddol yn y Bala a Threfeca
- yn dilyn diwygiad
1859 adeiladwyd capeli mwy o faint a daeth bugeiliaeth eglwysig yn
rhan o batrwm y weinidogaeth
- ers 1864 cyfarfu'r
Gymanfa Gyffredinol yn flynyddol
- yn 1891
cychwynnwyd y Symudiad Ymosodol ar waith cenhadol yn yr ardaloedd
poblog yng Nghymru
- daeth twf pellach
yn sgil diwygiad 1904
Yr Ugeinfed Ganrif
- unwyd
holl waith y colegau yn Aberystwyth
- daeth Coleg y Bala
yng Ngwynedd yn ganolfan i Wasanaeth Plant a Ieuenctid y Cyfundeb
- sefydlwyd Coleg
Trefeca, Powys yn ganolfan addysg leyg
- sefydlwyd canolfan
breswyl i blant a ieuenctid yn Nhresaith yng Ngheredigion
- ffurfiwyd Bwrdd y
Genhadaeth yn 1968 drwy uno'r Genhadaeth Dramor a'r Symudiad Ymosodol
- cytunwyd ar
strategaeth newydd i sicrhau'r defnydd gorau o adnoddau'r Cyfundeb
- cymerwyd rhan
weithredol mewn gweithgareddau eciwmenaidd
Y Dyfodol
Heddiw, mae Eglwys Bresbyteraidd Cymru yn wynebu her y dyfodol ac er
gwaethaf y trai cyffredinol ar grefydd gyfundrefnol yn mae yna lawer o
gynlluniau cyffrous a llecynnau gobaith wrth i ni symud ymlaen. |
|
|
|
|
English |
|
|
Ysgrifennydd yr Adran Hanes
Y Parch. Elwyn Richards, Plas Bach, Cae Gwyn,
Caernarfon LL55 1LL
Ffôn
01248 370463
E-bost
cliciwch yma |
|
|
|
Golygydd y Cylchgrawn Hanes
Yr Athro J Gwynfor Jones, 1 Westminster Drive, Cyncoed, Caerdydd,
CF23 6RD
Ffôn
029 20752063
E-bost
cliciwch yma |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|